مواد تشکیل دهنده سنگ گرانیت چیست؟
کوارتز، پلاژیوکلاز، فلدسپات، پتاسیک، پیریت، هماتیت، مانیتیت و ایلمنیت
گرانیت سنگ آذرین رنگ روشنی است که دانه های آن به قدری بزرگ هستند که می توان با چشم غیر مسلح آن ها را مشاهده کرد (برخی سنگ ها به قدری ریزدانه اند که هیچ دانه ای نمی توان در آن ها با چشم دید).
گرانیت به واسطه تبلور آرام مواد مذاب (ماگما) در زیر زمین تشکیل می شود. سنگ گرانیت عمدتاً از کوارتز و فلدسپار و به مقدار خیلی کمتر از میکا (طلق)، آمفیبول و کانی های دیگر تشکیل شده است. این ترکیب کانی ها معمولاً موجب رنگ قرمز، صورتی، خاکستری یا سفید می شود (کوارتز و طلق سفید دانه های سفید رنگ و فلدسپار دانه های صورتی رنگ)، و کانی های تیره مانند طلق سیاه (بیوتیت) بخش تیره سنگ را تشکیل می دهند که در تمام سنگ قابل مشاهده اند.ا
این سنگ ها معمولی ترین سنگ های پلوتونیک در نواحی قاره ای هستند و بزرگ ترین باتولیت های جهان را نیز همین سنگ ها تشکیل می دهند. اغلب این سنگ ها فلسیک هستند. اغلب گرانیتوییدها به صورت مذاب های پوسته ای تشکیل شده اند. به علاوه، گرانیتوییدها قسمت «آذرینی» اغلب کمپلکس های میگماتیتی را تشکیل می دهند. همینطور گرانیت از نظر چگالی جزء سنگین ترین سنگهای ساختمانی در ایران به شمار می آید. سنگ خارا سنگی است که از سرد شدن توده های مذاب شکل گرفته است.ا
حداقل 20 درصد مقدار کانی های فلسیک در تمام سنگهای گرانیتی، کوارتز است. اغلب سنگ های گرانیتی، ساب سولووس هستند. بنابراین فلدسپات غنی از پتاسیم (ارتوکلاز یا میکروکلین) و پلاژیوکلاز، به صورت بلورهای جداگانه و مجزا تظاهر می کنند. گارنیتوییدهای هیپرسولروس فقط در فشارهای پایین یا فشارهای بالا تحت شرایط بسیار خشک تشکیل می شوند و به جای این که دارای پلاژیوکلاز و فلدسپات پتاسیک به طور مجزا باشند، دارای مزوپرتیت هستند.ا
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
آیا همه سنگ گرانیت ها یکی هستند؟
معدن هایی در آمریکا، کانادا، برزیل (كه كشور برزيل نيز در عرضه گرانيت های زیبا و خاص در بازار به طور قدرتمندی خود نمايي مي كند و تقريبا زيباترين گرانيت ها به اين كشور تعلق دارند). چین، آفریقا، نروژ، هند، آرژانتین، پرتغال، ایتالیا، فنلاند، روسیه، اسپانیا و غیره گرفته می شود. گرانیت به دلیل دانه های رنگی متفاوت رنگ های معدنی متفاوتی را به وجود می آورد. این سنگ زمانی که از طبیعت بیرون می آید بدون تغییر ساختار و ترکیب با مواد شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد و تنها ابعاد و ظاهر مورد نیاز ارائه می شود. این ویژگی باعث ترکیب گرانیت با طیف گسترده ای از مکمل ها و مواد فعلی مانند چوب، شیشه یا فولاد می شود و باعث دستیابی به طرح های منحصر به فرد می گردد. سنگ گرانیت جامد و سازگار و با مقاومت بسیار انعطاف پذیر است و از عوامل کلیدی آن در دوام به شمار می آید، به عنوان مثال در روکش نما و یا یک مسیری که تحت فشارهای شدید مانند باد قرار می گیرد و همچنین مقاومت بالایی در سایش و سست شدن دارد.ا
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
گرانیت ایرانی
کشور ایران نیز دارای معادن گرانیت های متنوعی است که از محبوب ترین آن ها می توان از گرانیت مروارید مشهد، گرانیت نهبندان، گرانیت سبز کاهویی بیرجند، گرانیت سبز جنگلی بیرجند، گرانیت خرم دره، گرانیت فیروزه ای، گرانیت گل پنبه ای همدان را نام برد. قیمت سنگ گرانیت ایرانی و گرانیت خارجی به چندین مورد بستگی دارد و از مهم ترین پارمتر های آن می توان ضخامت، سایز، نوع فرآوری را نام برد .
رنگبندی گرانیتهای ایرانی سفید، خاکستری، مشکی، قرمز و سبز است که از معادن واقع در شهرهای مختلف نطنز، زاهدان، خرمدره، یزد، بروجرد و… استخراج میشوند. تعدادی از سنگهای گرانیت بازار ایران عبارتند از:
- سنگ گرانیت مشکی نطنز
- سنگ گرانیت دانه اناری
- گرانیت آبی فیروزهای
- سنگ گرانیت گل پنبه ای
- سنگ گرانیت پرتقالی
- سنگ گرانیت خرمدره
- سنگ گرانیت سفید نطنز
- سنگ گرانیت مروارید مشهد
- سنگ گرانیت سبز جنگلی
- سنگ گرانیت نهبندان
- سنگ گرانیت سفید بروجرد
- سنگ گرانیت سفید زاهدان
-
ویژگیهای سنگ گرانیت
- همانطور که بیان شد گرانیت از سرسختترین سنگهای ساختمانی است که مقاومت و استحکام چشمگیری دارد. علاوه بر این از آنجا که میزان تخلخل این سنگ برخلاف سنگهای آهکی تقریباً روبه صفر است، لذا از تراکم بالایی برخوردار بوده و در نتیجه وزن بالایی دارد. به گونه ای که چگالی این سنگ حدود ۲/۷۵ گرم بر سانتیمتر مکعب است. یکی از مهمترین معایب گرانیت نیز وزن بالای آن است. از طرفی از آنجا که سنگ توپر و بدون تخلخلی است چسبندگی آن به ملات کم بوده و احتمال جداشدن و سقوط آن وجود دارد؛ لذا بهتر است که از این سنگ در ارتفاعات و در نما استفاده نشود. درصورت تمایل به استفاده نیز برای نصب آن حتماً از اسکوپ استفاده شود. دیگر ویژگیهای این سنگ عبارتند از:
- مقاومت بالا در برابر ضربه، خش، ساییدگی و حرارت
- جذب آب ناچیز و در نتیجه لک نشدن
- ساب پذیری و جلاپذیری بالا
- قابلیت تحمل وزن بالا
میانگین جهانی درصد ترکیبات شیمیایی سنگ گرانیت بر اساس درصد وزنی که طی ۲۴۸۵ آنالیز بهدست آمدهاست:[۱]
| SiO2 |
72.04% (silica) |
| Al2O3 |
14.42% (alumina) |
| K2O |
۴٫۱۲٪ |
| Na2O |
۳٫۶۹٪ |
| CaO |
۱٫۸۲٪ |
| FeO |
۱٫۶۸٪ |
| Fe2O3 |
۱٫۲۲٪ |
| MgO |
۰٫۷۱٪ |
| TiO2 |
۰٫۳۰٪ |
| P2O5 |
۰٫۱۲٪ |
| MnO |
۰٫۰۵٪ |
کاربردهای سنگ گرانیت
با توجه به ویژگیهای که از این سنگ بیان شد میتوان به این نتیجه رسید که سنگ گرانیت بهترین گزینه برای سنگ کف، سنگ پله، سنگ کابینت و کانتر است. اما به عنوان سنگ نمای داخلی و بیرونی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. به خصوص برای مناطق سردسیر زیرا جذب آب کم سنگ گرانیت از سرمازدگی و ترک برداشتن سنگ در دمای پایین هوا جلوگیری میکند.
بیشترین حجم تولید سنگ کوبیک از سنگ گرانیت تشکیل شده که به دلیل مقاومت بالا در برابر فرسایش عوامل طبیعی و انسانی مورد توجه قرار گرفته است.
فرآوری سنگ گرانیت
کوپ سنگ گرانیت پس از استخراج از معادن به کارخانههای سنگبری انتقال داده میشود و در آنجا توسط ماشینهای برش به ابعاد مختلفی برش داده میشود؛ لذا از آنجا که گرانیت سنگی سخت و مقاوم است، فرایند برش آن کمی سختتر است و توسط ماشینهای برش مجهز به الماسههای مخصوص و طی چندین مرحله انجام میشود. به این ترتیب هزینه فرآوری این سنگ در مقایسه با سنگهای آهکی کمی بیشتر است. راجع به پرداخت سطح آن نیز گرانیت از معدود سنگهایی است که تعداد زیادی از انواع روشهای پرداخت مانند صیقلی، تیشه ای، فلیم و.. روی آن قابل اجرا است.
09154476393 علیزاده